İş Mahkemesine Nasıl Başvurulur?

İş mahkemesi, işçi ile işveren arasında meydana gelen hukuki uyuşmazlıkların çözümü için kurulmuş olan, iş hukukuna özgü davalara bakan özel mahkemelerdir. İş mahkemelerinin amacı, işçilerin haklarını korumak ve işverenler ile çalışanlar arasında oluşan anlaşmazlıkları çözmektir. İş hukukuna dayalı her türlü ihtilaf bu mahkemelerin görev alanına girmektedir. Türkiye’de iş mahkemeleri, iş hukukunu düzenleyen yasalara ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu‘na bağlı olarak faaliyet gösterir.

İş mahkemesine başvurmak için öncelikle zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanakla birlikte iş mahkemesine dava dilekçesi verilir. Dava, işçinin ikametgâhının bulunduğu ya da işin yapıldığı yer iş mahkemesine yapılır.

İş mahkemesi, işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıkları kısa sürede sonuçlandırmayı amaçlar. İş mahkemesi, iş sözleşmesinin feshi, kıdem ve ihbar tazminatları, iş kazaları, fazla mesai alacakları, mobbing, iş güvencesi gibi konularda işçilerin ve işverenlerin haklarını güvence altına alır. Ayrıca, iş mahkemesi, işçi haklarının korunması için başvurulan en önemli yargı mercilerinden biridir.

İş mahkemesine başvurulmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması zorunludur. Arabuluculuk, işçi ile işveren arasındaki anlaşmazlıkları mahkeme dışında çözmeyi amaçlayan bir süreçtir. Eğer bu süreçte taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa, arabuluculuk son tutanağı ile iş mahkemesine başvuru yapılır.

İş Mahkemesi Nedir?

İş mahkemesi, işçi ve işveren arasında doğan hukuki uyuşmazlıkların çözüme kavuşturulması amacıyla kurulmuş, iş hukukuna özgü davalara bakan özel mahkemelerdir. İş mahkemeleri, işçilerin haklarının korunması ve işverenlerle yaşanan anlaşmazlıkların hızlı ve adil bir şekilde çözülmesi için faaliyet gösterir. İş sözleşmesinin feshi, tazminat davaları, fazla mesai alacakları, iş kazaları ve mobbing gibi konularda işçi ve işverenlerin yasal haklarını savunmak amacıyla başvurulan yargı organlarıdır.

Türkiye’de iş mahkemeleri, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde düzenlenmiştir ve iş hukukuna dayalı tüm uyuşmazlıkları ele alır. İş mahkemesine başvurmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekmektedir. Eğer bu süreçte anlaşma sağlanamazsa, arabuluculuk tutanağı ile iş mahkemesine dava açılabilir.

İş Mahkemesine Nasıl Başvuru Yapılır?

İş mahkemesine başvuru süreci, işçi ile işveren arasında yaşanan hukuki uyuşmazlıkların çözüme kavuşturulması için izlenen adımları kapsar. Türkiye’de iş mahkemesine başvuruda bulunmadan önce, bazı yasal süreçlerin tamamlanması zorunludur. Özellikle işçi ve işveren arasındaki anlaşmazlıkların çözümünde arabuluculuk aşaması önceliklidir. İş mahkemesine başvuru adımlarını detaylı bir şekilde şu şekilde açıklayabiliriz:

Zorunlu Arabuluculuk Sürecini Tamamlama

İş mahkemesine başvuru yapabilmek için ilk adım zorunlu arabuluculuk sürecini tamamlamaktır. Arabuluculuk, işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıkların mahkemeye gitmeden önce çözülmesi amacıyla yapılan bir görüşme sürecidir. İşçi, arabuluculuk başvurusunu işverenle yaşadığı sorunları çözmek amacıyla yapar. Bu aşamada, iş mahkemesine gitmeden taraflar arabuluculukla anlaşmaya çalışır. Eğer anlaşma sağlanamazsa, arabulucu tarafından düzenlenen son tutanak ile iş mahkemesine başvuru yapılabilir.

Dava Dilekçesi Hazırlama

Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamazsa, işçi veya işveren iş mahkemesine başvuru yapılabilir. Bunun için, dava açmak isteyen tarafın bir dava dilekçesi hazırlaması gerekir. Dava dilekçesinde yer alması gereken başlıca bilgiler şunlardır:

• Tarafların kimlik bilgileri (işçi ve işveren)
• Arabuluculuk son tutanağı
• Uyuşmazlığın konusu (örneğin, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai alacağı gibi)
• Dava konusu talebin dayanakları (iş sözleşmesi, bordrolar, işten çıkarma belgesi gibi belgeler)
• Talep edilen tazminat ya da alacak miktarı

Yetkili ve Görevli Mahkemenin Belirlenmesi

Dava dilekçesi hazırlandıktan sonra başvurunun yapılacağı yetkili ve görevli mahkemenin belirlenmesi gereklidir. İş mahkemesine başvuru, işçinin ikametgâhının bulunduğu ya da işin yapıldığı yerdeki iş mahkemesine yapılabilir. Eğer bu yerlerde iş mahkemesi yoksa, iş mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemesine başvuru yapılabilir.

Gerekli Belgelerin Toplanması

İş mahkemesine başvuru için gereken bazı belgeler vardır. Dava dilekçesiyle birlikte bu belgeler de mahkemeye sunulmalıdır. İş mahkemesine başvuruda kullanılabilecek belgeler arasında şunlar yer alır:

• İş sözleşmesi
• Arabuluculuk son tutanağı
• Bordrolar
• İşten çıkarma belgesi (işe iade davaları için)
• Fazla mesai hesaplamaları
• Tanık beyanları (varsa)

Bu belgeler, davanın ispatlanması ve sürecin hızlı ilerlemesi açısından büyük önem taşır.

Dava Harcı ve Gider Avansı Ödeme

İş mahkemesine başvuru sırasında, mahkeme masrafları için dava harcı ve gider avansı ödenmesi gerekmektedir. Bu ödemeler, davanın açılması için zorunludur. Gider avansı, dava sürecinde yapılacak masrafları (tebligat ücreti, bilirkişi ücreti gibi) karşılamak amacıyla ödenir. Dava sonucunda haklı bulunan taraf, karşı taraftan bu masrafları talep edebilir.

Davanın Açılması

Gerekli tüm belgeler toplandıktan ve harçlar ödendikten sonra dava dilekçesi ve ekleri iş mahkemesine sunularak dava açılır. Dava açıldığında, mahkeme tarafından bir duruşma tarihi belirlenir ve taraflara tebligat gönderilir. Taraflar duruşma gününe kadar savunmalarını hazırlayarak mahkemeye sunabilirler.

Duruşma ve Yargılama Süreci

Davanın açılmasının ardından mahkeme tarafından belirlenen tarihte duruşmalar başlar. Duruşmalar sırasında, tarafların iddiaları dinlenir, sunulan belgeler incelenir ve gerekirse bilirkişi raporu alınır. Mahkeme, sunulan deliller ve beyanlar doğrultusunda bir karar verir. İş mahkemelerinde dava süreçleri genellikle hızlı ilerler, ancak davanın karmaşıklığına göre süre uzayabilir.

Karar ve İtiraz Süreci

Mahkeme tarafından verilen karar, işçi veya işverenin lehine olabilir. Karar taraflara tebliğ edildikten sonra, taraflardan biri kararı beğenmezse, belirli bir süre içinde istinaf ya da temyiz başvurusunda bulunabilir. İstinaf başvurusu, bölge adliye mahkemelerine yapılır ve temyiz başvurusu Yargıtay’a iletilir.

İş Mahkemelerinde Hangi Davalara Bakılır?

İş mahkemeleri, işçi ile işveren arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkları ve davaları çözmekle yetkilidir. Bu mahkemeler, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti alacakları, mobbing iddiaları ve ücret alacakları gibi konuları ele alır. İş mahkemeleri, bu tür davalarda adaletin sağlanması ve işçi haklarının korunması amacıyla hareket eder. Taraflar arasındaki ihtilafların adil bir şekilde değerlendirildiği bu mahkemeler, iş hukuku kapsamında önemli bir rol oynamaktadır.

İş Mahkemesine Başvuru

İşten ayrıldığınızda ve haklarınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız, alacaklarınız için ilk adım olarak işverene noter aracılığıyla bir ihtarname gönderebilirsiniz. Bu ihtarnamede, alacaklarınızın ödenmesi gerektiğini belirtir ve aksi takdirde hukuki yollara başvuracağınızı ifade edersiniz. Ancak, ihtarname göndermek zorunlu değildir; iş mahkemesine doğrudan başvuruda bulunabilirsiniz.

İş mahkemesine başvuru, dilekçe ile yapılmaktadır. İşçi mahkemelerinde arabulucu görevlendirilmesi gereklidir. Bu nedenle, ilk olarak bir dilekçe hazırlayıp alacaklarınızı ve konunun detaylarını anlatmalısınız. Dilekçenizde, ilgili delilleri de ekleyerek mahkemeye sunmanız gerekir. Dilekçede, davacı ve davalı olan işçi ile işverenin kimlik bilgileri eksiksiz bir şekilde belirtilmelidir.

İş kazalarına dayanan davalarda arabuluculuk şartı aranmaz; bu durumda doğrudan dava açılabilmektedir. Arabuluculuk aşamasında işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlığın çözümüne yönelik yardım talep edilir. Eğer arabuluculuk sürecinden olumsuz bir sonuç çıkarsa, bu durum arabulucu tarafından rapor edilerek iş mahkemesine sunulacak dilekçeye eklenmelidir.

İşçi mahkemeleri, davalının veya davacının ikamet adresinin bulunduğu yerde ya da iş yerinin bulunduğu bölgedeki bölge adliye mahkemelerince incelenecektir.

İşçinin iş mahkemesine başvuru yapması iki yolla mümkün olmaktadır. Bu yollar şu şekildedir: birincisi, bir avukata vekalet vermek, ikincisi ise davayı bizzat kendisinin açmasıdır. Avukata vekalet verirseniz, avukat tüm adımları sizin adınıza atarak davanızı yürütür.

İşçi mahkemesine başvuru yaparken izlenecek adımlar şu şekildedir:

• İşten çıkarılma veya ayrılma durumunda, ihtarname göndererek hak talep edin (bu adım isteğe bağlıdır).
• Arabuluculuk başvurusunda bulunun (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’na göre zorunludur). Tarafların uzlaşma zorunluluğu yoktur ve uzlaşma için tanınan süre 3 haftadır.
• Arabuluculuktan olumsuz bir sonuç alırsanız, dava dilekçesini hazırlayın ve bulunduğunuz yerin iş mahkemesine veya iş mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesine başvurun.
• Dava açtıktan sonra, mahkemeden gelen tebligatları takip ederek gerekli istekleri yerine getirin ve ek delil talebi varsa hazırlayın.
• Elektronik imza veya mobil imzanız varsa, süreçleri e-Devlet üzerinden veya UYAP sisteminden takip edebilirsiniz.

İş mahkemesi davaları, konularına göre değişiklik göstermekle birlikte, genellikle 7-8 ay sürmektedir.

İş Mahkemesinde Açılacak Davalarda İhtarname

İş mahkemelerine açılacak davalar açısından, karşı tarafa önceden ihtarname göndermek, yani temerrüde düşürme durumu, davanızın avantajınıza olmasını sağlar. İhtarname, sizin iyi niyetli bir şekilde dava konusu durumu karşı tarafa bildirdiğinize dair somut bir kanıt niteliği taşır. Bu durum, iş mahkemesine başvuru sürecinde, mahkemeye sunulacak deliller arasında önemli bir yer tutar.

Gönderdiğiniz ihtarname, karşı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmediğini kanıtlamak için etkili bir belge olabilir. Ayrıca, ihtarname ile birlikte iş mahkemesine başvuru yaptığınızda, sürecin başlangıcında karşı tarafın durumunu ne denli ciddiye aldığınızı gösterirsiniz. Bu nedenle, ihtarname göndermek, hem hukuki bir adım hem de davanızın destekleyici unsurlarından biri olarak öne çıkar. İş mahkemesine başvuru sırasında, bu tür belgelerin varlığı, mahkeme nezdinde davanın güçlenmesine yardımcı olabilir.

İş Mahkemesinde Dava Açmanın Zamanaşımı Süresi Nedir?

İş mahkemelerine açılacak kıdem ve ihbar tazminatı davaları için, çalışanın işten ayrıldığı tarih esas alınarak bu tarihten itibaren 10 yıl içinde başvurulması gerekmektedir. Bunun yanı sıra, çalışanın maaşı ve diğer alacaklarıyla ilgili davalar için zaman aşımı süresi, alacakların doğduğu tarihten itibaren 5 yıldır. Bu süreler, işçilerin haklarını korumak amacıyla belirlenmiş olup, zamanında başvurulmadığı takdirde hak kaybı yaşanabilir. Dolayısıyla, iş mahkemesine başvuru yapmadan önce bu sürelerin dikkate alınması oldukça önemlidir.

İş Mahkemesinde Açılan Dava Ne Kadar Sürer?

İş mahkemelerine açılan davaların süresi, esasen davanın açıldığı adliyenin ve mahkemenin mevcut iş yüküyle doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, mahkemenin iş yoğunluğuna bağlı olarak davanın sonuçlanma süresi değişiklik gösterebilir. Genel olarak bakıldığında, iş mahkemesinde açılan davaların ortalama olarak 8 ila 10 ay içerisinde sonuçlanması beklenmektedir. Ancak, belirli durumlarda bu süre daha kısa veya daha uzun olabilir. Dolayısıyla, dava sürecini etkileyen faktörleri göz önünde bulundurmak önemlidir.

İş Mahkemesine Açılacak Davada Avukat Tutmak Zorunlu Mudur?

İş mahkemelerine açılacak davalar için avukat tutmak zorunlu değildir. Dilekçenin usulüne uygun bir şekilde hazırlanarak iş mahkemesine yazılı olarak teslim edilmesi durumunda, dava açılabilir. Ancak, iş mahkemesine başvuru yaparken hak kaybı yaşanmaması ve olası mağduriyetlerin önlenmesi açısından iş hukuku konusunda uzman bir avukattan hukuki destek almak önemle tavsiye edilir. Avukat, davanın sürecinde karşılaşılabilecek hukuki sorunları etkili bir şekilde yönetebilir ve davanın başarılı bir şekilde sonuçlanmasına katkıda bulunabilir.

İşçinin Dava Açmasında Ödemesi Gereken Vekalet Ücreti

Dava açıldığında, avukat tutarak kendini temsil etme yetkisi veren taraf davayı kazandığında, karşı taraf bu kişinin avukat vekalet ücretinin tamamını ödemekle yükümlü olacaktır. Bu durum, haklı olarak davayı kazanan tarafın yüklenmiş olduğu masrafların, haksız olan taraf tarafından karşılanmasını sağlamak amacı taşır.

Eğer davayı çalışan bizzat kendisi açmışsa ve sonuçta kazanırsa, bu durumda herhangi bir avukat vekalet ücreti söz konusu olmayacaktır. Yani, işçinin lehine sonuçlanan bir davada, avukat tutmadığı için vekalet ücreti doğmayacaktır. Bu da çalışanların kendi haklarını savunma imkanı sunduğu gibi, ek bir maliyetle karşılaşmamalarını sağlar.

İşçi Mahkemesinde Hamile İşçinin Hakları

Kanunda hamile işçilere tanınan çeşitli haklar bulunmaktadır. Hamile işçilere, doğum öncesinde ve sonrasında toplamda 8’er haftalık ücretli izin verilmektedir. Çoklu gebelik durumunda ise bu izin süresi 2 hafta daha uzamaktadır. Ayrıca, annelere çocukları 1 yaşına girinceye kadar günlük en az 1,5 saatlik süt izni verilmesi zorunludur. Hamile işçinin talep etmesi durumunda, 16 haftalık sürenin bitiminden sonra 6 aya kadar ücretsiz izin de kullanılabilir. Bu haklar, iş mahkemesine başvuru durumunda işçilerin haklarını koruma açısından önem taşımaktadır.

İşçi Mahkemesinde İşçilerin Fazla Mesai Süreleri

Çalışanların ne kadar süreyle çalışacaklarına taraflar tarafından bir mutabakat sağlanmamışsa, haftalık çalışma süreleri en fazla 45 saat olarak belirlenmiştir. Zorunlu sebeplerin bulunduğu durumlarda ise fazla mesai yapılabilmektedir. Ancak, fazla çalışma süresinin toplamı bir yıl içinde 270 saati geçemez. Bu düzenlemeler, iş mahkemesine başvuru durumunda işçi ve işveren arasındaki hak ve yükümlülüklerin netleşmesine yardımcı olmaktadır.

İşçi Mahkemesinde İşçilerin Ulusal ve Tatillerde Çalışma Süreleri

Ulusal bayramlar ve tatillerde işyerinde çalışıp çalışılmayacağı, “Toplu İş Sözleşmesi” veya “İş Sözleşmesi” ile belirlenmektedir. Eğer iş akdinde bu duruma ilişkin herhangi bir hüküm bulunmuyorsa, belirtilen günlerde çalışma yapılabilmesi için işçiden onay alınması gerekmektedir. Bu düzenlemeler, iş mahkemesine başvuru durumunda tarafların haklarını ve yükümlülüklerini net bir şekilde ortaya koymaktadır.

İş Mahkemesine Başvuru Hakkında Sık Sorulan Sorular

İş Mahkemesine Başvuru Ücreti Ne Kadar?

İş mahkemesine başvuru için bir harç ödenmesi gerekir. Bu harç, davanın türüne ve talep edilen tazminatın miktarına göre değişiklik gösterebilir.

Arabuluculuk Süresi Zorunlu Mu?

Evet, 2018 itibarıyla iş mahkemesine başvuru yapılmadan önce arabuluculuk sürecine katılmak zorunludur. Bu süreçte anlaşma sağlanamazsa, iş mahkemesine başvuru yapılabilir.

İş Mahkemesi Davaları Ne Kadar Sürer?

İş mahkemesi davaları genellikle 6 ay ila 1 yıl arasında sonuçlanmaktadır. Ancak temyiz ve istinaf aşamalarıyla bu süre uzayabilir.

İş Mahkemesi Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

İş mahkemesi dilekçesi, davanın konusunu, taleplerinizi ve dayandığınız yasal hükümleri içermelidir. Ayrıca, delillerinizi de dilekçeye eklemelisiniz.

İş Mahkemesine Kimler Başvurabilir?

İşçi ile işveren arasında yaşanan uyuşmazlıklarda, hem işçi hem de işveren iş mahkemesine başvuru yapabilir. İşçi hakları, tazminatlar, maaş alacakları gibi konularda dava açılabilir.

İş Mahkemesi Nereye Başvurulur?

İş mahkemelerinde açılacak davalar, kural olarak davalının ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesinde açılmaktadır.

Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için Giyici Hukuk Bürosu ile iletişim kurabilirsiniz.

Avukat Gökhan GİYİCİ

GİYİCİ HUKUK & DANIŞMANLIK BÜROSU