Bize Ulaşın
Boşanmadan sonra soyadı değişikliği nasıl yapılır? Bu soru her boşanan kadının merak ettiği bir konudur. Evlilikle birlikte kadın eşinin soyadını alır ve kendi soy kütüğünden eşinin soy kütüğüne taşınır. Ancak kadın, evlilikten sonra evlendirme memuruna veya nüfus memuruna yazılı başvuru yaparak, eşinin soyadının önüne kendi bekarlık soyadını ekleyerek bu soyadını kullanabilir. Örneğin, kadının bekarlık soyadı “Yılmaz” ve eşinin soyadı “Demir” ise, kadın “Yılmaz Demir” şeklinde soyadını kullanabilir.
Boşanma Türk Medeni Kanunu’nun 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 162 ve devamında düzenlenmiştir. Boşanma davalarında davanın hangi tarafça açıldığının bir önemi yoktur; önemli olan tarafların kusur miktarı ve oranlarıdır. Mahkeme tarafından verilen kararla boşanma kesinleştikten sonra kadın, boşanmadan önce kullandığı soyadına geri dönebilir.
Boşanma durumunda ise, eşlerin birlikte veya birinin isteğiyle gerçekleşir. Geçerli sebeplere dayanan boşanma, evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. Boşanma davalarında kimin dava açtığının önemi yoktur; önemli olan tarafların kusur miktarı ve oranlarıdır. Boşanma davası kesinleştikten sonra kadın, boşanmadan önceki kızlık soyadına geri dönebilmesi için aile mahkemesi tarafından nüfus müdürlüğüne müzekkere yazılmasıyla işlem tamamlanır.
Soyadı herkesin kullanması gereken ve ad ile birlikte kullanılan bir aile adıdır. Genellikle doğumla birlikte kazanılırken, evlenme veya evlat edinme gibi yollarla da değiştirilebilir. Ayrıca, idari yoldan da soyadı verilebilir; örneğin, anne babası bilinmeyen kimsesiz çocuklar veya bilinmeyen zihinsel engelli bireyler için yetkili idare ad ve soyadı belirleyebilir. 1934 tarihli Soyadı Kanunu ile herkes soyadını seçme hakkına sahip oldu ve bu süreç 2 yıl ile sınırlıydı. Bu süreçte soyadı seçme hakkı tanınan dönem artık sona ermiştir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği
Boşanmadan Sonra Soyadı Değişikliği Nasıl Yapılır ?
Boşanma işlemi tamamlandıktan ve mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra, eski eşler soyadlarını değiştirebilir. Soyadı değişikliği için yapılacak işlemler şunlardır: Öncelikle, kesinleşmiş boşanma kararının bir örneği alınır. Daha sonra ikamet edilen ilçe Nüfus Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvuru yapılır. Dilekçeye kesinleşmiş boşanma kararı eklenir. Nüfus Müdürlüğü, başvuruyu inceleyerek kişinin soyadını eski soyadına (kızlık soyadı) ya da talep ettiği başka soyadıyla değiştirebilir.
Eğer kişi, boşanma sonrası eski eşin soyadını kullanmaya devam etmek istiyorsa, bunun için Aile Mahkemesi’ne başvurarak izin alması gerekir. Mahkeme, mesleki durum, çocukların soyadı ile uyum ve kişisel haklar gibi kriterleri değerlendirerek karar verir. Soyadı değişikliği onaylandıktan sonra yeni kimlik ve diğer resmi belgeler Nüfus Müdürlüğü aracılığıyla düzenlenir.
Boşanan Kadın Eski Soyadını Nasıl Değiştirir ?
Boşanmadan sonra soyadı değişikliği konusunda bir diğer önemli husus da, boşanan kadın eski soyadını nasıl değiştirir sorusudur. Boşanma sonucunda evlenmeden önceki kızlık soyadını almak için özel bir işlem yapmaya gerek yoktur. Bu değişiklik için boşanma kararının kesinleşmesi gereklidir. Aile mahkemesi hakimi, boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte nüfus müdürlüğüne müzekkere yazacak ve soyadının değişmesini talep edecektir. Bu değişiklik en fazla bir hafta içinde tamamlanır ve boşanan kadın, E-devlet üzerinden bu durumu kontrol edebilir.
Boşanmadan sonra soyadı değişikliği e devlet üzerinden bu link ile yapabilirsiniz.
Evlilik Birliği İçinde Kadının Soyadı
Evlilik sırasında, kadın evlenmeden önceki soyadını kullanmaya devam edebileceği gibi, eşinin soyadını da alabilir. Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik birliği içinde kadının soyadı, evlenme sırasında yaptığı tercihe göre belirlenir ve resmi belgelerde bu şekilde yer alır. Kadın, evlilik boyunca eşinin soyadını kullanmayı seçerse, bu kullanım resmî nüfus kayıtları ve kimliklerde geçerlidir.
Kadının soyadı seçimi, evlilik sırasında yapılır ve evlilik devam ettiği sürece değiştirilemez; değişiklik yapılmak istenirse mahkeme kararı veya Nüfus Müdürlüğü başvurusu gerekir. Bu düzenleme, kadının medeni haklarını korurken, evlilik birliği içindeki soyadı kullanımını da resmî olarak güvence altına alır.
Boşandıktan Sonra Kimlik Değişimi Ne Zaman Yapılır ?
Boşanma kararı mahkeme tarafından kesinleştiği anda, kişinin soyadı ve medeni durumu değişir ancak kimlik otomatik olarak güncellenmez. Yeni kimlik almak için kişi, kesinleşmiş boşanma kararını alarak ikamet ettiği ilçe Nüfus Müdürlüğü’ne başvurmalıdır. Başvuru sırasında boşanma kararı nüfus yetkililerine sunulur ve varsa soyadı değişikliği, kimliğe işlenir.
Başvuru yapıldıktan kısa bir süre sonra (yaklaşık 1 hafta içinde) yeni kimlik hazırlanır ve kişinin resmi olarak kullanabileceği hâle gelir. Bu süreç, başvuru ve resmi işlemler tamamlandığında resmen işler ve eski kimlik geçersiz hâle gelir.
Boşanmadan Sonra Kadının Soyadı
Boşanma sonrası kadının hukuki durumu Türk Medeni Kanunu’nda ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Boşanma gerçekleştikten sonra kadın, evlenmeden önce kullandığı soyadını tekrar alır. Bu soyadı, bekarlık soyadı olabileceği gibi, daha önceki bir evliliğinden kaynaklanan soyadı da olabilir. Örneğin, kadın daha önceki evliliğinden kaynaklanan bir soyadı tekrar kullanmak isteyebilir veya bekarlık soyadını tercih edebilir.
TMK maddesi gereği, kadın boşanma sonrasında evlenmeden önceki soyadını geri alır. Ancak eğer kadın evlenmeden önce dul kaldıysa, mahkemeden bekarlık soyadını taşımasına izin verilmesini talep edebilir. Ayrıca, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta bir menfaati olduğunu ve bu durumun eski kocaya zarar vermeyeceğini ispatlarsa, mahkemeden kocasının soyadını tekrar taşımasına izin verilmesi talebinde bulunabilir.
Bu düzenleme, kadının hukuki statüsünü korurken, soyadı seçiminde esneklik sağlar ve kadınların bireysel tercihlerini göz önünde bulundurur.
Boşandıktan Sonra Kadının Kocasının Soyadını Kullanması
Boşanma sonrası, kadın kendi isteğiyle kocasının soyadını kullanmaya devam edebilir; ancak bu otomatik olarak gerçekleşmez. Kadın, eski eşin soyadını kullanmak isterse, bu durum için mahkemeden izin alması gerekir. Mahkeme, başvuruyu değerlendirirken kadının mesleki tanınırlığı, sosyal çevresi ve çocukların soyadı ile uyum gibi kriterleri göz önünde bulundurur.
İzin verildiği takdirde, kadının nüfus kaydında eski eşin soyadı işlenir ve resmi belgelerde kullanılabilir. İzin verilmezse, kadın boşanma öncesi kendi soyadına veya talep ettiği başka bir soyada döner. Bu süreç, kadının hak ve taleplerine göre şekillenir ve resmî nüfus işlemleri aracılığıyla uygulanır.
Soyadı Kullanılan Eski Eşin İznin Kaldırılması İçin Dava Açması
Boşanma sonrası, eski eşinin soyadını kullanmaya devam eden kişi hakkında, diğer tarafın bu kullanımın kaldırılması için Aile Mahkemesi’ne dava açma hakkı vardır. Bu dava, özellikle eski eşin soyadını kullanmasıyla kişinin mesleki tanınırlığı, itibarını veya kişisel haklarını olumsuz etkilediği durumlarda gündeme gelir.
Dava açan taraf, mahkemeye başvurarak soyadının kullanılmasının durdurulmasını ve eski eşin kendi soyadını kullanmasını talep eder. Mahkeme, davayı değerlendirirken; boşanma kararındaki soyadı değişikliği hükümleri, tarafların mesleki ve sosyal durumu, çocukların soyadı ile uyum gibi kriterleri göz önünde bulundurur. Karar olumlu olursa, eski eşin soyadı kullanma izni iptal edilir ve nüfus müdürlüğü aracılığıyla resmî soyadı değişikliği yapılır.
Boşanmadan Sonra Soyadı Değişikliği Görevli Mahkeme
Boşandıktan sonra eski kocanın soyadını kullanma talebi olan dava, aile mahkemesinde açılır. Bu talep, kocanın soyadını kullanmaya devam etmek için ileri sürülebilir, boşanma davası sırasında ya da boşanma kararı verildikten sonra da geçerlidir. Her iki durumda da davanın niteliği ve görevli mahkeme aynı kalır. Kocanın soyadını kullanma iznini kaldırma davası da yine aile mahkemesi tarafından görülür.
Aile mahkemesinin görevli olduğu hususu 4787 sayılı kanunda belirtilmiştir. Kanunun 4. maddesinde, aile mahkemelerinin görevleri detaylı bir şekilde sıralanmıştır. Bu görevler arasında, Türk Medenî Kanunu’na göre aile hukukundan doğan dava ve işlerin yanı sıra yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi gibi konular da yer almaktadır. Mahkeme, görevini kamu düzenine ilişkin olarak her aşamada dikkatlice yerine getirmelidir.
Boşanma Kararı Çıktıktan Sonra Nüfusa Ne Zaman Geçer ?
Boşanma kararı mahkeme tarafından verildikten ve kesinleştikten sonra, karar nüfus müdürlüğüne bildirilir. Bu bildirim ile birlikte nüfus kayıtlarındaki soyadı ve medeni durum bilgileri güncellenir. Genellikle nüfus müdürlüğü, mahkeme kararını aldıktan sonra işlemi 1 hafta içinde tamamlar ve kişi resmi olarak yeni soyadıyla nüfus kaydına geçirilir. Bu süreç, başvuru ve resmi bildirim tamamlandığında otomatik olarak işler; dolayısıyla kişinin beklemesi gereken süre kısa ve öngörülebilirdir.
Boşanmadan Sonra Soyadı Değişikliği için Gerekli Evraklar Nelerdir?
Boşanma kararı kesinleştikten sonra kimlik değişikliği için gerekli işlemler başlar ve mahkeme tarafından ilgili yerlere bildirimler yapılır. Tüm bildirimler tamamlandıktan sonra kişiler, Nüfus Müdürlüğü’ne giderek kimlik değişimi talebinde bulunabilirler. Kimlik değiştirme işlemi sonucunda kadınlar boşanma öncesi soyadlarına geri dönerler. Boşanmadan sonra soyadı değişikliği için Nüfus Müdürlüğü’ne başvuran kişilerden istenen belgeler şunlardır:
- Nüfus cüzdanı, kimlik kartı, pasaport ya da sürücü belgesi,
- Kurumların kendi mevzuatlarında kimlik yerine geçen belge,
- Bir adet biyometrik fotoğraf.
Boşanma kararı kesinleştikten sonra kadın ve erkek için yapılması gereken temel kanuni değişiklikler şunlardır:
- Kadının soyadı değişikliği ve kimlik değişikliği yapması,
- Erkeğin kimlik değişikliği yapması,
- Kadın ve erkek, boşanma kararı kesinleştikten sonra birbirlerinin yasal mirasçısı olamazlar,
- Boşanma kararı kesinleştikten sonra alınan hiçbir mal ortak olarak kabul edilmez,
- Boşanma kararı kesinleştikten sonra kadın ve erkek, kütük kayıtlarında eş olarak değil akraba olarak geçmezler.
Boşanma kararı kesinleştikten sonra yapılan kimlik değişiklikleri ve yukarıda belirtilen diğer değişiklikler nüfus ve kütük kayıtlarına işlenir, bu kayıtlar güncellenir.
Boşandıktan Sonra Yeni Kimlik Nasıl Çıkarılır ?
Boşandıktan sonra yeni kimlik çıkarmak için, öncelikle mahkemenin boşanma kararının kesinleşmiş olması gerekir. Kesinleşmiş karar alındıktan sonra kişi, ikamet ettiği ilçe Nüfus Müdürlüğü’ne başvurarak kimlik yenileme işlemi yapar. Başvuru sırasında boşanma kararı nüfus yetkililerine gösterilir ve soyadı değişikliği varsa yeni soyadı da kimlikte işlenir. Tüm işlemler tamamlandıktan sonra, yeni kimlik normal kimlik yenileme süreciyle hazırlanır ve adrese teslim edilir.
Boşanınca Soyadı Otomatik Değişir Mi ?
Boşanınca soyadı otomatik olarak değişmez. Boşanma kararı kesinleşse bile eski eşin soyadını değiştirmek için kişinin Nüfus Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvurması gerekir. Yani soyadı değişikliği, başvuru ve resmi işlem yapıldıktan sonra geçerli olur.
Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için Giyici Hukuk Bürosu ile iletişim kurabilirsiniz.
Avukat Gökhan GİYİCİ
GİYİCİ HUKUK & DANIŞMANLIK BÜROSU