Bize Ulaşın
Aile içi şiddet, hem bireyleri hem de toplumu derinden etkileyen ciddi bir suç türüdür. Bu şiddet fiziksel, psikolojik, ekonomik ya da cinsel şekilde ortaya çıkabilir. Türk hukukunda aile içi şiddet olaylarına karşı ciddi yaptırımlar öngörülmüş olup, mağdurları korumaya yönelik 6284 sayılı Kanun gibi özel düzenlemeler mevcuttur.
Ancak yaşanan olayların ardından bazı mağdurlar, çeşitli sebeplerle şikayetlerini geri çekme yoluna gidebilir. İşte bu noktada akıllara şu soru gelir: Aile içi şiddette şikayet geri çekilirse ne olur? Bu sorunun cevabı, olayın niteliğine, delil durumuna ve yargı sürecine göre değişiklik gösterebilir.
Aile İçi Şiddet Suçu Şikayete Bağlı Mı?
Türk Ceza Kanunu kapsamında bazı suçlar şikâyete bağlıyken bazıları değildir. Aile içi şiddet suçları bu noktada özel bir yere sahiptir. Genellikle “kasten yaralama”, “tehdit”, “hakaret”, “kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma” gibi suçlar aile içinde işlendiğinde, kamu düzeni açısından önemli kabul edilerek savcılık tarafından re’sen soruşturma başlatılır.
Örneğin, bir kadının eşi tarafından darp edilmesi durumunda, şikâyetçi olmasa bile savcılık olayı soruşturabilir. Çünkü burada sadece bireysel haklar değil, toplumsal düzen de zarar görmektedir. Bu nedenle aile içi şiddet olaylarında şikâyete bağlılık şartı çoğu zaman geçerli olmaz.
Şikayet Geri Çekilirse Dava Düşer Mi?
Aile içi şiddette şikayet geri çekilirse dava düşer mi? bu sorunun cevabı, işlenen suçun niteliğine göre değişir. Eğer söz konusu fiil sadece şikâyete bağlı bir suç ise ve henüz dava açılmamışsa, şikâyetin geri çekilmesiyle birlikte dosya kapanır. Ancak dava açıldıktan sonra geri çekilen şikayet, mahkeme sürecini otomatik olarak sonlandırmaz.
Özellikle aile içinde işlenen şiddet suçlarında, mahkemeler şikâyetin geri çekilmesini tek başına yeterli görmeyebilir. Çünkü bazı durumlarda mağdur, baskı altında ya da tehdit sonucu şikayetinden vazgeçmiş olabilir. Bu gibi hallerde savcılık ve mahkeme, eldeki deliller doğrultusunda yargılamayı sürdürebilir.
Savcılık Soruşturmayı Yine de Sürdürür mü?
Evet, savcılık şikâyet geri çekilse dahi soruşturmaya devam edebilir. Özellikle vücut bütünlüğüne zarar veren kasten yaralama, sistematik şiddet, çocukların tanık olduğu ya da doğrudan zarar gördüğü durumlar söz konusuysa, şikayet geri çekilse bile kamu adına soruşturma sürdürülür.
Burada amaç, toplum düzenini ve mağdurun temel haklarını korumaktır. Savcılık, yalnızca mağdurun beyanına değil, sağlık raporlarına, tanık ifadelerine, geçmişte yaşanan benzer olaylara ve sosyal inceleme raporlarına da dayanarak dosyayı sürdürebilir.
Mahkeme Süreci Şikayetten Bağımsız İşleyebilir Mi?
Evet. Özellikle aile içi şiddet dosyalarında mahkemeler şikâyetin geri çekilmesine rağmen dosyada yeterli delil bulunduğunu düşünürse, yargılamayı sürdürebilir. Hakim, karar verirken sadece şikâyetin geri çekilmesine değil; olayın genel bütünlüğüne, failin geçmişine ve mağdurun korunma ihtiyacına bakar.
Bazı durumlarda failin cezalandırılması, mağdurun korunması için zorunlu olabilir. Bu nedenle şikayet geri çekilmiş olsa dahi, faile hapis cezası ya da başka bir adli yaptırım uygulanabilir.
Koruma Kararı Şikayet Geri Çekilince Kaldırılır Mı?
Hayır. 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruma kararları, şikayetin geri çekilmesiyle kendiliğinden sona ermez. Çünkü bu kararlar, mağdurun can güvenliğini sağlamak amacıyla alınır. Şikâyet geri çekilse dahi, şiddet tehdidi veya tehlikesi devam ediyorsa, koruma kararları da devam eder.
Koruma kararının kaldırılması için mahkemeye dilekçe ile başvurulması gerekir. Ancak mahkeme, mevcut durumu değerlendirerek koruma kararını kaldırıp kaldırmamaya karar verir. Tek başına “şikayetten vazgeçtim” demek, bu kararları otomatik olarak sona erdirmez.
Geri Çekilen Şikayet Tekrar Yenilenebilir mi?
Bazı suçlar bakımından şikayet hakkı bir defaya mahsustur. Özellikle kasten yaralama gibi şikâyete bağlı suçlarda, kişi bir kere şikayetinden vazgeçmişse, aynı fiil için tekrar şikayet hakkı kullanılamaz. Ancak yeni bir şiddet olayı meydana gelirse, elbette yeniden şikâyet edilebilir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, vazgeçilen şikâyetin geri alınamaz bir işlem olduğudur. Bu nedenle şikayet geri çekilmeden önce hukuki destek almak çok önemlidir.
Aile İçi Şiddet Mağduru Olarak Ne Yapmalıyım?
Aile içi şiddete maruz kalan bir kişi olarak yapmanız gereken ilk şey, güvende olmanızı sağlayacak önlemleri almak ve ilgili makamlara başvurmaktır. Şikayet için en yakın karakola ya da savcılığa gidebilirsiniz. Ayrıca ALO 183 Sosyal Destek Hattı üzerinden de psikolojik ve hukuki destek talep edebilirsiniz.
Barolar, dar gelirli mağdurlar için ücretsiz avukat hizmeti sunmaktadır. Ayrıca kadın sığınma evleri, geçici konaklama ve psikolojik destek gibi imkânlar sağlamaktadır.
Aile İçi Şiddet Davalarında Uzlaşma Mümkün Mü?
Hayır. Türk Ceza Hukuku’nda bazı suçlar uzlaşma kapsamı dışındadır. Özellikle kadınlara karşı uygulanan fiziksel ve cinsel şiddet suçlarında uzlaşma mümkün değildir. Aile içi şiddet olaylarında, taraflar isterse bile uzlaşma yapılamaz.
Bu düzenlemenin amacı, baskıyla uzlaşma ihtimalini ortadan kaldırmaktır. Çünkü çoğu zaman mağdur taraf, şiddet uygulayan kişiyle aynı evde yaşadığı için baskı altında kalabilmektedir.
Geri Çekilen Şikayet Sonrası Sanık Hakkında Hüküm Verilir Mi?
Evet, verilebilir. Mahkeme eldeki deliller ışığında sanığın suçu işlediğine kanaat getirirse, şikâyetin geri çekilmiş olması cezai sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Eğer failin suçu sabit görülürse, hapis veya adli para cezası verilebilir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), cezanın ertelenmesi ya da denetimli serbestlik gibi kararlar da mahkeme tarafından değerlendirilebilir.
Aile İçi Şiddette Tekrar Şikayet Etmenin Etkisi Nedir?
Eğer daha önce şikayet edilip geri çekilmiş bir olaydan sonra aynı fail yeniden şiddet uyguluyorsa, bu durum mahkeme tarafından ağırlaştırıcı sebep olarak değerlendirilir. Çünkü tekrar eden şiddet, failin ıslah olmadığını ve tehlike arz ettiğini gösterir.
Ayrıca bu durum, tutuklama ya da uzaklaştırma gibi daha sert tedbirlerin uygulanmasına yol açabilir. Mahkemeler, geçmişteki şikayet kayıtlarını dikkate alarak fail hakkında daha ağır yaptırımlar uygulayabilir.
Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için Giyici Hukuk Bürosu ile iletişim kurabilirsiniz.
Avukat Gökhan GİYİCİ
GİYİCİ HUKUK & DANIŞMANLIK BÜROSU